Ông Giản Tư Trung

"Tôi có niềm tin, nhưng tôi không chắc là doanh nhân trẻ ngày nay đã thực sự tiếp cận với những tinh hoa tri thức quản trị của thế giới, đã kinh doanh chuyên nghiệp và bài bản..." - nhận định của Hiệu trưởng, Chủ tịch sáng lập của Trường Doanh nhân & Giám đốc PACE.

Doanh nhân bài bản, chuyên nghiệp chưa nhiều

Tôi rất có niềm tin vào thế hệ doanh nhân trẻ. Họ có một lợi thế rất lớn là họ sở hữu một sự trẻ trung cả về độ tuổi lẫn tư duy. Trong họ chứa đựng lòng nhiệt huyết mãnh liệt, ý chí tiến thủ, quyết liệt và sự sáng tạo. Do vậy, tôi thực sự hy vọng rằng đây sẽ là thế hệ có thể vươn ra thế giới. Song, niềm tin này phải được dựa trên cơ sở là chúng ta cần có những chương trình hành động cụ thể để góp sức hỗ trợ cho thế hệ này.

Có niềm tin, nhưng tôi không chắc là họ đã thực sự tiếp cận với những tinh hoa tri thức quản trị của thế giới, đã kinh doanh chuyên nghiệp và bài bản. Bởi qua hàng vạn doanh nhân thuộc nhiều thế hệ mà tôi đã tiếp xúc thì số doanh nhân trẻ đã được tiếp cận với những cách thức kinh doanh bài bản, chuyên nghiệp vẫn chưa nhiều.

Một số ít trong họ đã được học ở trường Tây, làm việc ở công ty Tây. Song không hẳn các bạn học ở Tây một vài năm hay trải nghiệm ở những công ty Tây trong một thời gian ngắn thì các bạn đã thực sự kinh doanh một cách bài bản, mà điều này chỉ có ý nghĩa rằng các bạn đã có một sự khởi đầu tốt.

Thực tế lại cho thấy, có một sự khởi đầu tốt chưa hẳn đường dài về sau chắc chắn tốt. Rất nhiều trải nghiệm trên nhiều lĩnh vực ở Việt Nam đã chứng minh cho chúng ta điều này. Bằng chứng là Việt Nam đã đạt rất nhiều giải thưởng lớn trong những kỳ thi quốc tế về các môn khoa học nhưng sau đó thì tất cả cũng chỉ còn là giải thưởng, là những tấm huy chương, là bằng khen. Và sau một thời gian dài, nền khoa học của Việt Nam vẫn chưa có nét khởi sắc nào đáng kể so với thế giới.

Do vậy, các doanh nhân trẻ vẫn cần có sự thẩm thấu, có sự trải nghiệm nhiều hơn nữa. Và quan trọng hơn cả là cách các bạn nghĩ, cách các bạn làm, là những hành động cụ thể của chính các bạn. Song song với những nỗ lực của đội ngũ doanh nhân trẻ, chúng ta cần có những chương trình đào tạo thật là bài bản và tổng thể cho đội ngũ này. Nếu có được sự chung sức, chung lòng, có những chương trình hành động vì doanh nhân trẻ của các thế hệ, các giới trong xã hội thì tôi thực sự tin chúng ta sẽ có được một thế hệ doanh nhân vươn ra thế giới.

Bản thân tôi và các đồng sự của mình cũng đang hết sức, hết lòng, đang làm mọi việc có thể để giúp sức vào công cuộc gầy dựng một thế hệ doanh nhân mới, một thế hệ có khả năng đua tranh và chinh phục thế giới.

Chưa có doanh nghiệp lớn tầm cỡ thế giới

Nói đến bối cảnh Việt Nam, chúng ta đã và đang hội nhập sâu, rộng và gần như toàn diện với cộng đồng thế giới về mọi mặt, nổi bật nhất là trong lĩnh vực kinh tế. Thời gian qua, chúng ta đã ký hàng loạt hiệp định song phương, đa phương và liên tiếp gia nhập vào các tổ chức quốc tế, gia nhập AFTA, WTO…

Có thể nói, thế hệ doanh nhân ngày nay đứng trước một vận hội hoàn toàn mới so với trước - một vận hội chưa từng có trong lịch sử bốn ngàn năm và đây cũng là vận hội chung của cả dân tộc.

Toàn cầu hóa đã làm thay đổi tất cả. Nơi chúng ta đang sống giờ đây không phải là mảnh đất hình chữ S mà trên quả đất hình cầu, chúng ta không chỉ đang sống với hơn 80 triệu đồng bào của mình mà là với 6 tỉ đồng loại. Dẫu rằng mỗi người dân Việt vẫn ở trong nhà mình, làm việc trong công ty mình nhưng con thuyền chở hơn 80 triệu dân đã cập bến ở một vùng đất mới, một ngôi làng mới. Và, Việt Nam ta cũng chỉ là một gia đình trong ngôi làng toàn cầu rộng lớn đó. Và kéo theo đó là mỗi chúng ta buộc phải thay đổi để thích nghi với vùng đất mới, với các hàng xóm mới.

Cái lợi lớn nhất từ sự hội nhập này là các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều thuận lợi để chinh phục thị trường mới vô cùng rộng lớn: một thị trường với 6 tỉ người mà chúng ta chưa xâm nhập được là bao. Sự hội nhập này cũng làm cho thương giới có cơ hội tiếp cận những tư tưởng, tri thức mới của thế giới, tận hưởng lợi thế của người đi sau để đưa doanh nghiệp mình nhanh chóng bắt kịp tốc độ phát triển chung của các doanh nghiệp trên toàn cầu.

Còn bất lợi lớn nhất cho doanh nhân Việt đó là chúng ta phải chia sẻ thị trường hơn 80 triệu dân - thị trường mà trước đây vốn gần như là sở hữu riêng của các doanh nhân Việt Nam thì nay đã trở thành thị trường chung của doanh nhân toàn thế giới. Các doanh nhân của ta phải cạnh toàn cầu ngay trên sân nhà. Thị trường trong nước cũng là thị trường toàn cầu nên đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải có đủ năng lực để cạnh tranh khi bước vào sân chơi chung với các “gã khổng lồ” trong lĩnh vực kinh tế.

Và để cạnh tranh, trước tiên chúng ta phải xác định được vị thế của doanh nhân Việt trên bản đồ kinh doanh toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất của UNDP về 200 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam thì chúng ta chưa có doanh nghiệp lớn tầm cỡ thế giới. Những doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam cũng chỉ mới tương đương với những doanh nghiệp vừa và nhỏ của các nước phát triển.

Tuy vậy, theo tôi thì đây chưa hẳn là một thực tế đáng buồn. Nhìn lại quá trình lịch sử, nghề kinh doanh của Việt Nam chỉ vừa được khôi phục trong một thời gian không dài. Vai trò của doanh nhân Việt thực sự mới được nhìn nhận lại trong những năm gần đây.

Cho đến năm 1992, nghề kinh doanh cũng chỉ mới được thừa nhận, song chưa được khuyến khích phát triển. Bảy năm sau, nằm 1999, luật doanh nghiệp ra đời, không chỉ thừa nhận mà còn khuyến khích phát triển kinh doanh đã kéo theo sự gia tăng đột phá của lực lượng doanh nghiệp, doanh nhân cả về lượng và chất.

Năm 2005, với việc ra quyết định của Chính phủ là lấy ngày 13/10 làm ngày Doanh nhân Việt Nam cho thấy nghề kinh doanh không những được thừa nhận, khuyến khích mà còn được tôn vinh. Đặc biệt, nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ 10 (2006) cho phép đảng viên được làm kinh tế tư nhân đã khẳng định một cách mạnh mẽ và toàn diện về vai trò của nghề kinh doanh, của đội ngũ doanh nhân đối với sự phát triển chung của xã hội.

Do đó, những gì đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân đã đạt được trong thời gian rất ngắn vừa qua theo tôi là rất đáng trân trọng. Và nếu doanh nhân thế giới hiểu được điều này thì họ sẽ thấy không thể “khinh suất” khi cùng cạnh tranh với doanh nhân của ta.

Làm gì để vươn xa?

Trong bối cảnh như vậy, điều quan trọng nhất mà các doanh nhân Việt Nam cần phải có để đua tranh toàn cầu?

Ở bất kỳ quốc gia nào, doanh nhân luôn là một trong những lực lượng đi tiên phong để đón đầu cơ hội và vượt qua những thách thức. Thiết nghĩ, trong bối cảnh hiện nay, để cùng tranh đua với doanh nhân thế giới trong một thị trường mới, doanh nhân của chúng ta cần hai thứ, đó là tầm nhìn và cái “đạo”.

Trước đây, khi muốn thành công ở thị trường Việt Nam thì các doanh nghiệp chỉ cần có tầm nhìn quốc gia; còn nay, trong bối cảnh mới, một doanh nghiệp muốn "nhất Việt Nam" thì cũng cần có tầm nhìn toàn cầu. Tầm nhìn toàn cầu không chỉ để chinh phục thị trường thế giới mà trước tiên là để tồn tại ngay trên sân nhà.

Cũng cần phải thấy rằng, cái nhìn của thế hệ doanh nhân ngày nay nói chung vẫn còn hạn chế về tầm nhìn cũng như khát vọng. Đa số các doanh nhân khi lập doanh nghiệp chỉ nghĩ đến việc xây dựng một công ty hàng đầu Việt Nam, ít khi nghĩ xa hơn tới việc xây dựng các thương hiệu toàn cầu, tham gia vào giải quyết các bài toán tiêu dùng cho toàn thế giới.

Khi có tầm nhìn thì sẽ có khát vọng. Tầm nhìn toàn cầu sẽ có khát vọng toàn cầu và từ khát vọng lớn đó sẽ tạo ra được các doanh nghiệp lớn tương xứng. Mà để có được điều đó, doanh nhân chúng ta cần có đạo kinh doanh.

Đạo kinh doanh không phải là đạo đức (chuẩn mực hành xử), “đạo” ở đây chính là “đường”, hay “đạo” còn là hệ tư tưởng của cả cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp của chúng ta cùng chia sẻ hệ tư tưởng nào? Triết lý kinh doanh nào? Có thể nói, đạo kinh doanh chính là câu trả lời cho hai câu hỏi: “Kinh doanh là gì?” và “Doanh nhân là ai?”.

Kinh doanh là “kiếm tiền bằng cách phụng sự xã hội” và doanh nhân là người thấu hiểu xã hội, phát hiện ra những vấn đề của xã hội và từ đó sáng tạo ra những giải pháp rồi biến giải pháp đó thành những sản phẩm, dịch vụ để phục vụ xã hội - đây là điều mà tôi vẫn thường khẳng định trong các cuộc hội thảo của doanh nhân và chia sẻ với báo giới.

Tầm nhìn toàn cầu và đạo kinh doanh là hai yếu tố căn bản cho mỗi một doanh nghiệp và doanh nhân trong sự nghiệp kinh doanh, là vấn đề cốt lõi để tạo ra các thương hiệu bền vững và có tầm cỡ quốc tế.

Song song đó, để kinh doanh một cách bài bản và chuyên nghiệp, mỗi doanh nhân Việt Nam phải không ngừng làm giàu kiến thức và kỹ năng của mình. Để có thể giải quyết được những vấn đề, đáp ứng những nhu cầu của thế giới mỗi doanh nhân người Việt thời toàn cầu hóa phải tích cực hơn trong việc tìm kiếm và làm chủ thông tin, tri thức và kỹ năng.

Như tôi đã nói ở trên, với lợi thế của người đi sau, với lợi thế trong thời kỳ hội nhập, doanh nhân Việt có thể học mọi lúc, mọi nơi, bằng mọi phương tiện khác nhau; học qua bạn bè, đồng nghiệp để rút tỉa kinh nghiệm của những thế hệ đi trước học qua sách và qua mạng; đến trường học một cách bài bản, chuyên nghiệp…

Và chỉ có bằng sự học doanh nhân Việt mới có thể nhanh chóng hội nhập, để phát triển, để cạnh tranh lành mạnh và để chinh phục thị trường toàn cầu.

TuongNB (Theo Tuanvietnam)